2017 жылы ана мен бала өлімі 1,5 есеге дейін төмендейді — Президет

2017 жылы еліміздегі ана мен бала өлімі 1,5 есеге дейін төмендейді. Бүгін Астанада өтіп жатқан «Нұр Отан ХДП кезектен тыс 14 съезі барысында сөз сөйлеген Елбасы, партия төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев осылай мәлімдеді.

«Денсаулық сақтау жүйесі алдағы жылдары 300 емдеу амбулаториялары және 50 емханамен толыға түседі. Әрбір облыста жедел көліктік медицина енгізіліп, оған авиациялар да тартылады. «Денсаулық» медицина пойыздарының саны артады. Барлық қазақстандықтарға сапалы медициналық қызметке қол жетімділіктің теңдей жағдайы қамтылады. Осының арқасында 2017 жылы ана мен бала өлімі 1,5 есеге төмендейді», — деді Елбасы.

Естеріңізге сала кетейік, «Нұр Отан» партиясының «Қазақстан. 2017 мақсаттары. Ұлттық іс-қимыл жоспарында» ұлт денсаулығы басым бағыттың бірі ретінде қарастырылып отыр. Ондағы басты көрсеткіш — жалпы өлімді кем дегенде 15 пайызға азайтып, өмір сүрудің орташа ұзақтығын 70 жасқа дейін өсіру.

inform.kz

ИРАНДА АҚШ-ТЫҢ 12 ТЫҢШЫСЫ ҰСТАЛДЫ

Бұл жөнінде «Associated Press» басылымы Иранның мемлекеттік «IRNA» ақпарат агенттігіне сілтеме жасай отырып, хабарлады. Иранның сыртқы саясат және ұлттық қауіпсіздік комитетінің өкілі Парвиз, Соруридың айтуынша американдық тыңшылар Израильдік әріптестерімен бірлесе отырып, мемлекеттің ядролық обьектілеріне нұқсан келтірмек болған. «Дегенмен, олардың жоспарына біздің қызметкерлер дер кезінде тосқауыл қойып, қырағылық танытты»,- деді Парвиз Сорури.

АҚШ орталық барлау басқармамасы қызметкерлерінің бір тобын Ливандық «Хезболла» ұйымы қолға түсіруге көмектесті. Американдық барлаушылар екі кездесуді бір мекен-жайда өткізіп, өрескел қателік жіберуінің арқасында, ливандықтардың көзіне түсіп қалған. Мұндай жағдайды сәтті пайдаланған олар ирандықтармен бірлесе отырып, тыңшыларды құрықтаған.

 

muftyat.kz

"Алла" деп қарқылдайтын қарға Алматы облысында да пайда болды

Алланың атын атап шақыратын құс жер жаннаты Жетісу өңірінде де бой көрсете бастады. Естеріңізде болса, осыдан біраз уақыт бұрын еліміздегі түрлі телеарналар Қарағанды облысының Егінді ауылында қарғалардың «Алла» деп дауыстағаны жөнінде жарыса хабарлаған болатын

Міне, содан араға екі апта салып, бұл көрініс Алматы облысының орталығы Талдықорған қаласынан батысқа қарай 20 шақырымдағы Қаратал өзенінің бойына ірге тепкен Мойнақ ауылының біраз тұрғындарының көзіне түсті. Осыдан бірнеше күн бұрын күндізгі сағат 11-лер шамасында құс аталған ауылдың Алмалы көшесінде тұратын Қапанова Майра есімді әйелдің үйіне таяу маңдағы бір ағаштың басына қонып, бірнеше рет «Алла», «Алла» деп шақырады. Өз құлағына өзі сенбеген азаматша мұны алдымен өзінің 12 жасар ұлы Бағжанды шақырып, құстың үнін тыңдатады. Олар осылайша болған болмысты тамашалап тұрғанда бұлардың қатарына осы ауылда тұратын және де бірнеше адамдар келіп, олармен бірге қызықты оқиғаға куә болады. Оны көзбен көрушілердің айтуынша, бұл құс анықтап қараған жанға қарғаға да онша ұқсап кетпейтін көрінеді. Бір қызығы, төсі мен жота жүндері ақ, ал басы мен қанат-құйрығы көкшіл түсті құстың үлкендігі көгершіннен сәл үлкен болып, ол жиі емес, қайта анда-санда бір рет қатарынан үш мәрте «Алла» деп қайталайды екен.
Осылайша құс екеш құстың өзі де Жаратқан иеміздің есімін атап, оны ел есіне жиі салып жатуы иісі мұсылман баласын ойландыратын әрі таңғалдыратын жай.

Айдын КӘЛІМХАН.
Алатау газеті

Сыра қазақтың сорына айналып барады


Абай ОМАРОВ (коллаж)

Кедендік одаққа байланысты өткізілген жиында сыраға қандай статус беру жайлы шу шыққаны белгілі. Беларусь үкіметі сыраны алкогольсіз өнім деп санауды ұсынған болатын. Бұл – Кедендік одақта әбден талқыланған тақырып. Мөлдір сусын үшін белорустықтар сыра өнімдері туралы техникалық регламент жасауды ұсынды. Белоруссияда сыра нарығының 80 пайызын пластик ыдысқа құйылған өнімдер құрайды. Егер сыраны алкогольді өнім қатарына қосса, белорустықтар пластикті шыны ыдыстарға ауыстыруға тура келеді екен. Бұл әрине көп шығынды қажет етеді. Ресей де сыраға байланысты өз ұстанымдарын жұмсартпақ ниет танытты. Бұл тұрғыда барлық алкогольді өнімдерді пластик ыдыстарда шығаруға қарсы шыққан Қазақстанды Ресей қолдамай отыр. Сөйтіп, сыраға қатысты сан-саққа кеткен тартыс сол күйі басы ашық күйінде қалды.

Алдағы уақытта сыраға қайта айналып соғуға тура келері сөсіз. Мемлекеттік деңгейде шешілуі тиіс мәселе ретінде. Кезінде еліміз алкогольді өнімдерге қарсы «майдан» ашқаны белгілі. Дұрысы – жарнамасына қарсы. Алайда жарнаманың өңін айналдыруда алдына жан салмайтындар сыраның орысшасын теріс қаратып жазып, сарапшылар тап басып тани алмайтындай етіп, әйтеуір амалын тапты. Әйтеуір сыраның алкогольді өнімдер қатарына жататыны, ия жатпайтыны туралы қазір қоғамның пікірін екіге жарып тұр. Кезінде Ресейдің өзі сырақұмарлықтың дендеп бара жатқанын айтып, дабыл қаққан болатын. Әсіресе, жастардың шөлбасар ретінде тіптен қалақтап емес, бөшкелеп ішетіні жайлы тіпті бас санитар дәрігері мәселе де көтерген болатын. Бізде де жағдай мақтанарлықтай мәз емес. Сыра тек жастар мен жасамыстардың ғана емес, бүгінде мектеп оқушыларының да сүйікті сусынына айналды. Оны қаншама алкогольсіз сыра деп дәріптегенмен де, оның құрамындағы 0,5 % спиртті қайда қоямыз. Арпадан ашытылған кәдімгі арақ атаулының «туысы» болып табылатыны тағы да рас. Бірақ алкогольсіз сыра ғой деп сылтауратудың қажеті жоқ. Әйтеуір «халал сыра» деген шықпаса деңіз.

Сыра пайдалы ма, зиянды ма?

Дәрігерлердің айтуынша, адамға арақтан гөрі сыра қауіптірек көрінеді. Шөл басқанымен өзіне деген тәуелділікке ұрындырады екен. Яғни бір дәмін татқан адам меңдуана жеп, миы айналған қойдай болып қайта ішкісі келеді де тұрады. Арақ атаулыны зерттеп жүрген ғалымдар алкогольді өнімдерді қуаттылығына қарай жік-жікке бөлгенді жөн деп санамайды. Олардың ішке түсер қуаты аз болған сайын адамды тәуелділікке ұрындыратын көрінеді. Жасырары жоқ, бүгінде сыраның атауы өзгермегенімен оның жасалу жолдары жаңарғаны анық. Бұрынғы жасалу жолынан айнып, бүгінде түрлі технология бойынша дайындалады. Оған түрліше консерванттар қосылатыны белгілі. Химиялық қоспаларды қауіпсіз деп ешкім де кепілдік бере алмайтыны анық. Соның ішін­дегі ең қауіптісі – кобальт. Оны көпіршікті көбейту үшін қосады. Менделеев кестесіндегі елеусіздеу элемент болғанымен оның адам ағзасына келтірер зияны аса ауқымды. Рентгенологтардың айтуынша, сыраны сіміріп салған адамның жүрегіне «жүк» түседі. Яғни ең алдымен жүректі зақымдайды. Оның қуысы кеңіп, бұлшық етке күш түседі. Одан кейін ағзадағы басқа да «көршілеріне» шабуыл жасай бастайды. Жүрекке ең жақын орналасқан асқазан да бұл қатерлі шабуылдан қалыс қала алмайды. Бүйрек пен бауырға да келтірер зияны орасан. Оның құрамында сондай-ақ көмірқышқыл газы да бар. Қан айналымы жүйесіне аса қауіптісі – осы. Сыра құрамындағы ауыр металдардың тұзы гармондарға күш түсіреді. Соның салдарынан эндокринді жүйе аса көп өзгеріске ұшырайды. Оны үнемі сіміретін еркектердің негізгі гармоны –метилтестерон әлсірей бастайды. Ал бұрымдыларымыздың да сыраны сылқитудан алдына жан салмайтыны жасырын емес. Оны күнделікті ішуді дағдыға айналдырған ақ жаулықтардың көкірек рагына ұшырау қаупі жоғары. Арақтан арзан болғанымен тигізер зияны орасан зор сыраға деген құмарлық өршімесе өшпей тұр.

Сыра шығаратындардың «сыры»

«Әлемдік нарықта чех сырасына тең келер сыра жоқ» – дейді дегустологтар. Елімізде де «кіші Чехия» атанған аймақтар бар. Мәселен, Шымкенттің салқын сырасы мен қарағандылық сыра алдына қара салмай тұр. Одан бөлек шеттен келетін импортный сыраларды қосыңыз. Сөреде самсап тұрған сыралардың қатарында қазақтыкі де оқ бойы озық тұр. Өзге салаларда артта қалып жатсақ та, алкогольді өнім өндіруде өзгелерді шаң қаптырар түріміз бар. Елімізде арақ шығаратын – 40, шарап шығаратын – 24, сыра шығаратын 62 зауыт бар екен. Көрдіңіз бе, арақ-шараптан гөрі сыра дайындайтын зауыттар көп. Себебі түсінікті, сұраныс бар жерде оның көбейетіні сөзсіз. Ал сыра ішуден жарыс ұйымдастырылатын болса бізге бәйгені шаппай алу бақыты бұйырып-ақ тұр. Ресми емес дерек көздеріне сүйенсек, елімізде жылына 4 миллион 800 мың литрге жуық сыра өндіріледі екен. Оның бәрі далаға төгіліп жатқан жоқ, сіз бен біз сіміріп жүрміз.

Кеңес өкіметі кезінде арақ өнімдерінің бес-алты түрі ғана болатын. «Пшеничный» деп аталатын түрі аса сұранысқа ие еді. Ал қазір ассортимент 300-ге дейін жетіп жығылыпты. Арақтың атауынан адам жаңылысады. Ал оның тарттырар азабы да аз емес екені белгілі. Арақ ішіп жүрген жоқпын ғой деп өз-өзін жұбатып жүрген жан сыраның арқасында қалай «алқаш» боп кеткенін аңғармай да қалады. Сыраның араққұмарлыққа апарар төте жол екені анық. Оның соңы түрлі қылмыстарға бой алдырумен, тағдырын талқыға салумен аяқталып жататыны өкінішті. Құзырлы орган қызметкерлері қылмыстың 68 пайызы ішімдік ішу салдарынан орын алатынын айтады…

Бақыт Жамшитова, дәрігер:

– Сыраны көбіне шөлбасар сусын ретінде ішіп жүріп, қалай алкогольді өнімдердің тұтқынына айналғанын сезбей де қалатындар көп. Әсіресе, ол жас буынды улап, қазірден-ақ құрдымына тартып барады. Мектеп жасындағыларға алкоголь өнімдері сатылмасын деп тыйым салынғанымен теңге көрсе, алақаны қышитын пайдакү­немдер заң талаптарына пысқырып та қарамайды. Алкогольсіз өнімдердің жарнамасын бұрқыратқанша салауатты өмір салтын ұстану туралы жарнаманы көбейткен дұрыс. Жас ұрпаққа бұл өнімдердің зияндылығын құлақтарына құя беруіміз керек.

Сыра-ақпарат

Оның құрамында 0,3—0,4 пайыз көмірқышқыл газы мен органикалық қышқылдар, құлмақтың ащы қалдықтары, сондай-ақ 1,8-6 пайыз шамасында алкоголь болады.

Сыра – дерек

АҚШ-тың Мичиган штатында жексенбі күні сыра ішуге және сатуға тыйым салынған. Германияда сыра тазалығы туралы заң әлемдік мәдени мұра қатарына қосылуы мүмкін. Будвайзер сырасы Чехияның зияткерлік меншігіне жатады.


Автор: Гүлжан Көшерова,

alashainasy.kz

ЖЕТІМ БАЛАЛАР

Return to Top ▲Return to Top ▲