Жетімге құрмет және жетімнің малын жемеу

Осы әлемді жаратқан Аллаһқа шүкір. Аллаһтың Елшісі Мұхаммед (с.а.у) сәлем және. салауат болсын.

Жетімді құрметтеу керек. Пайғамбарымыз (с.а.у) былай дейді: Еңжақсы үй жетімге жақсы қараған үй. Ең жаман үй жетімге дұрыс қарамаған үй деген.

Пайғамбарымыз айтқан осы сөзден ақ біле білсек болады ғой, жетім жақсы қарап, хахын жемей, малын тртып алмай ақ болады ғой. Жетімді көшедегі лақтырын бала демей, өз балаларымыз дай көрсек ағайын. Пайғамбарымыз (с.а.у) бір хадйсінде:

“Жетімнің басын сипасаң әр тал шашындай сауап аласын” деді. Біз адамдар осы үлгі тұтар хадйске амал етіп жатырмызба.Неге біз жас балаларды далада тастауға қалай күшіміз жетеді баурлар.

Шет елге шырқыратып сатылып жатқан бауырлар. Жетімді көз жасын ағызып қоямыз ба. Ол жерге барғаннан кейін ол балалар не істемейді. Ол жерде жаман нәрсе жеп өмір сүріп жатқан бауырларымыз бар ғой. Олар күндіз түні анасын аңсап, елін-жерін сағынып жылайды. Біз неге неге осы шетелге сатылып жатқан балаларды тоқтатпаймыз ба? Осы Қазақстанда да өмір сүріп, күндіз-түні таяқ астында болып, біреудін күні болып еңіреп жатқан жас балалар бар емес пе? Осы туралы Аллаһтың сөзі Құран Кәримде былай дейді:Жетімді қайғыртпа(Жетімді қорлама) дейді.

Пайғамбарымызға (с.а.у) бір қатал жүректі адам туралы арыз айтады. Аллаһ Елшісі сол кісінің қаталдығына ем болар деп былай хабар жібереді:Жетім жесірдің басынан сипап, пахырлароды тойғызындар.- деп хабар жіберген болатын. Пайғамбарымыз (с.а.у) бір хадисінде былай дейді:Кім де кім қолындағы жетімге жақсы қараса, ол және мен жәннәтта бірге боламыз.Қолыңдағы жетімге жақсы қарасаң Пайғамбармен бірге болсаң қандай рахат емес пе? Пайғамбарымыз (с.а.у) дүниеге жетім болып келумен жетімдік(жетім болу,бұл дүниеге және ақыретте ұлылық пен мәртебеге ие болды). Ақын Мехмед Аслан жолдарында жетімнің қандай жақсы сүреттеген.

Жетімнің иесі ұлы Аллаһ,
Жетімді ренжіту ол күнә…
Жетімді күшсіз деп ойлама,
Жетімнің көз жасы ол қару,

Осы өлеңнен біле білсек болады ғой жетімді біз күшсіз демейік, сол жетімнің күні қалай түскенің білмейміз ғой сол үшін жетімнің малын жеу хақын жеу ол Аллаһты ұмыту деген сөз, пікір тудырады.

Сондықтан өз балаларымыз сияқты жетімдер бізгек Аллаһтан аманат етті. Яғни өз балаларымызды бағып қаққандай оларды да бағуға тиіспіз. Өйткені бұл балалардың әкесі де анасы да бізбіз.

Аллаһтың аяты болған:Жетімді қайғыртпа деген осы нәрсе екі нәрсеге тиым салатынын білдім:Біріншісі жетімді әлсіз санау,қорламау:Екіншісі оның хахын және құқығын аяқ асты етпестен оған мән беру керек екендігін білдім.

Омар (р.а) риуаят етуі бойынша:Жетімнің жылаған Рахманның аршы селкінеді.Ұлы Аллаһ періштелеріне былай бұйырыпты:Ей періштелерім!Әкесінен айырылған мына жетімді жылатқан кім? Сонда періштелер: Ей Раббым! Ең жақсы білетін сенсің! – деді.Ұлы Аллаһ былай дейді:Куә болыңыз, егер кімде-кім осы жылағаның тоқтатып, разы қылса, менде оны қиямет күніразы етуіне кепілдік беремін.-деген.

Осыған байланысты, мына оқиғаны тілге тиек ете көрсек, әсері болар деймін.

Бір бала әке шешесінен айрылып, әжесінің қолында өседі. Бір күні әжесі қайтыс болып, Абылай жетімдер үйіне түседі.Сол жетімдер үйінде Абылайға «Аба» деген лақабат қояды. Абылайды бір жыл бітпес бұрын шетелге сатып жібереді. Сол сатып жіберген адам жол апатынан қайтыс болады.

Абылай шетелде ит күнін көріп, күн кешеді.Күн болып, анасын сағынып, ойлап жылайды да еңіреп туысқандарын аңсайды.Арадан бір жыл өтеді, Абылай қатты науқас болады.

Қазақстандық бір кісі жұмысымен келіп, Абылай жатқан ауруханаға барып қалады.Абылайға көзі түсіп, Абылаймен сұхбаттасады. Бұл жерде ит күнін көріп жүргенін біліп, Абылайды алып кетуге бел буады.Абылайды еліне алып келген соң емдетуге шешім қабылдайды. Бірақ ары-бері жүріп оған шипа таба алмайды.Арадан бір ай өткен соң Абылай көз жұмар алдында бір сөз айтады:

— Сіз ананызды тастамаңыз, анадан ардақты ешкім жоқ. Ананы ақшаға тенеуге болмайды және баланызды көшеге тастамаңыз. Өйткені балаңыз өскенде сіздің арқа сүйер жанашырыңыз, абыройыңыз.Осы сөзімді ұмытпаңыз! – деп дүниеден көз жұмады.

Осы баланың өмірінен білсек болады ғой.Осы Абылайға көмектескен кісі өте жақсы, қайырымды іс жасады. Біз де осындай қайрымды іс жасасақ болады емес пе. Аллаһ Тағала осындай істерді жасап жүрген кіслерге разы блып, шапағатына бөлесін.

Жетім десек көз алдымызға көшедегі, лақтырын бала келеді.Ол жетімде, бір ананың құрсағынан дүниеге келген.Жетім біздің әке-шешемізді көрсе, өз анасын сағынып,аңсап, ал бізді анамыздың алдында ойнап жүргенімізді көріп қызығып, анасының құрсағында ойнап бізге анасын көрсетіп менде де ана бар дегісі келеді.

Сол жетімдерді жылатпаяақ, анасын аңсатпаяқ өз әке-шешеміз оларға біз сиақты қарап, аймалап, әлпештеп,еркелетіп өсірсе екен.

Сол жетім, жетімдікті қалады ма?
Ол сынау Аллаһтың ол үшін де біз үшін де.

Аллаһ бізді сынайды осы менен, сол үшін Аллаһтың рызығын алу үшін, жетімдерді қорламайық.

Жетім бұл дүниеге Аллаһтың нұры болып келіп қалды!
Сол жетімнің нұрын сөндірмейік, қорламайық,
Ей адамдар жетімдерді қастерлейік, қадірлейік, Аллаһтың рұрына бөленейік.
Жетім Аллаһтың нұры.Жетімді Пайғамбарда қатты, ардақ тұтқан.
Жетімдерді жылатпа елім жылатпа,
Итерме өрден құзға қарай құлатпа.
Қайтесің енді қасқайған қара бауырым!
Шыдашы тағы шыдай түс қарғам тағатта.
Жетімнің күні, жетімнің үні есімде,
Самғайды олар ақиқаттың күнінде,
Сөздері алау, көздері қару олардың.
Құштарлығы көп әлі көп нәрсені білуге,
Жақсылар жетім, бауырларым дейді.
Қолдасын дейміз, оларды тек Алла,
Махаббатпен пәктікке баурап алыңдар,
Сәулесі биік, арайлы асқақ тұлға.

 

Ғани Сүндетқожа

ИМАНДЫ БОЛУҒА ТАЛПЫНЫС ДІНИ БІЛІМ АЛУДАН БАСТАЛАДЫ

Адам баласы – тән мен жаннан тұратын тіршілік иесі. Тән ішіп-жеуді қажет етсе, ал жанның қорегі Алла тағалаға деген иләһи сенім. Алла тағалаға сенген адам рухани азықтанады, зор күш-қуатқа ие болады. Мұның себебі, адам қашан да Жаратушының қолдауы мен көмегіне мұқтаж. Сондықтан, Жаратушысына сеніп, мойынсұнған адам шын бақытқа қол жеткізеді. Түйіндеп айтқанда, иман – рухымыздың азығы, жүрегіміздің нұры. Пенде бұл өмірде түрлі қиындықтарға кездеседі. Сонда бар болмысымен Аллаға сенгені уайым-қайғыға, үмітсіздікке салынбай жеңіп шығады. Алланы пана тұтады. Соған ғана сеніп, нендей істің ақырын сабырмен күтеді. Жасырып-жабатыны жоқ, иманнан алыс, не рухы әлсіз пенде кездескен қиыншылықтан құтылудың жолын арақ-шараптан іздейді. Осылайша өз ортасында абырой-беделден айырылады. Рухани күйзеліске түседі. Алла тағала имансыздықтан сақтасын!

Көпшілікке белгілі, бұл күндері имандылыққа бетбұрысты үл-кенді-кішілі мешіттеріміздің жанындағы сауат ашу курстарынан анық байқап сезінуге болады. Жазғы демалыстарын сауат ашу курстарында өткізген жастардың үлкен тобын Алматыдағы өткен сәуір айының басында ашылған «Әл-Хамид» мешітінен кезіктірдік. Мешіт 2 мың кісілік. Үш қабатты. Іші де, сырты да бүгінгі озық үлгіде көркем безендірілген. Көз жауын алады. Бұл көркем ғимаратты белгілі кәсіпкер, дін жанашыры Кеңес Рақышов салдырған. Қолынан келген мүмкіндігін де, қаржысын да аямаған екен. Алла тағала разы болсын!

Мешіттің имамы Наурызбай Назаров та, ұстаз Думан Сейфуллин де Нұр-Мүбарак Египет Ислам мәдениеті университетінің түлектері. Сауат ашу курсына келген шәкірттерінің дені жасөспірімдер мен жас жігіттер. 8-10 жас аралығындағы Ернұр Нұрахметов, Мақсат Алпысбаев және Артур Ашраповтар діни сауаттарын ашысымен, сәждеге бас қойған. Шариғат бойынша ер бала 12-13 жастан бес уақыт намазды тұрақты оқуға тиіс. Ал 8-9-10 жасынан намаз оқуға кіріскен бұл бүлдіршіндер қандай бақытты! Курсқа оларды ата-аналары өздері жетелеп алып келіп тапсырған. Сынақтан бәрі де сүрінбей өтті. Шәкірттердің арасынан 73 жастағы Қайырлы Қыдырұлын да көрдік. Бұл оның үшінші рет сауат ашу курсын оқып, куәлік алуы. Ол алған діни білімін немерелеріне үйретіп, олардың алды намаз оқуға кірісіпті. Атадан қалған мал балаға мал болмайды, тек берген тәрбиесі мен ұлағаты ғана өз жемісін бермек.

Алматы қаласының батыс жақ шетіндегі «Достық» ықшам ауданындағы «Муззаммиль» мешіті жанындағы сауат ашу курсында 250-ге тарта шәкірт дәріс алған. Оларға ұстаздар Ялкунжан Нұрұзов, Бақытжан Хамраев, Ахметали Акбаров, Әйгерім Қалдыбай, Маржан Исмухаммедова, Гүлзат Ақүрпекова дәріс берген. Барлығы 6 топ. Шәкірттерінің арасында қасиетті Құранның екі парадан артығын жаттағандары да бар. Екі ай бойы шәкірттерге демеушілер есебінен түстік ас берілген. Мешіттің бас имамы Әбдіқұл Әзбергенов пен ақсақалдар алқасының төрағасы Инәмжан Құдайбердиевтің ұйымдастыруымен кәсіпкер Сайдуллам Хабибуллаұлы бастаған бір топ демеушілер шәкірттердің алаңсыз білім алуына тиісінше жағдай жасаған. Шәкірттерден алынған сынақ нәтижесі бойынша, Абылай Нұрдәулет пен Асиям Шамуратова ең үздік деп танылып, заттай сыйлықтарға ие болды. Алты топтан да жүлделі орындарға ие болғандар осындай сыйлықтармен марапатталды. Шәкірттердің ешқайсысы да құр қол қайтпады. Бәрі де жайнамаз, кітап толы сөмке, қасиетті Құран Кәрімге ие болды. Осынау сыйлықтар үшін демеушілер екі жарым миллион теңге жұмсады.

Шәкірттердің бәрінің де жүзі шат, қуанышты. Бәрінен де қасиетті Құран Кәрімді тұпнұсқада оқып, сүрелер мен хадистерді жаттағанға не жетсін?!

(www.muftyat.kz)

«YAHOО» РАМАЗАНҒА АРНАЛҒАН САЙТ АШТЫ

Жаңа сайттың мекен-жайы: maktoob.ramadan.yahoo.com. Онда Ислам мен оның құндылықтары туралы мақалалар мен бейнетаспалар, әртүрлі елдердегі мұсылмандардың намаз және ауызашар уақыттары, жаңалықтар, исламдық бағдарламалар, ойындар, т.б. болады.

«Yahoо»-дің Таяу Шығыстағы жетекшісі Ахмед Нассефтің айтуынша, бұл сайттан әлемге әйгілі адамдардың қалай ораза тұтатыны, мұсылмандар тағамы туралы да көптеген мәліметтер алуға мүм-кіндік болмақ.

Сайтқа кіретін адамдар өздерінің оразаны қалай ұстайтыны туралы да жазып, суретімен жариялай алады. Оразаның соңында солардың арасынан дауыс беру арқылы жеңімпаздары анықталып, оларға iPod кішігірім компьютерлері табыс етілмек.

www.muftyat.kz

БАС МҮФТИДІҢ ҰСЫНЫСЫНА ҚҰЛАҚ АСТЫ

Биылғы отыз күн — ораза қарсаңында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының бас мүфтиі Әбсаттар қажы Дербісәлі үндеу жариялап, қасиетті айда азық-түлік пен қоғамдық қызмет бағасын кемі 10 пайызға арзандатуға шақырғаны мәлім.

Мұндай сауапты істен батысқазақстандықтар шет қалмауда. Мысалы, Орал мен Ақсай қалаларына жолаушы тасумен айналысатын «Батыс Дилижанс» ЖШС-ның басшылығы жолақыны 600 теңгеден 500-ге түсірді. Бұл — 10 пайыздан аса көрсеткіш. Қос қаланың арасына 15 кісілік 20 «ГАЗель» автокөлігімен күніне 300 кісі қатынайды.

— Жасыратыны жоқ, жолақыны 100 теңге арзандатқаннан біз едәуір ұтыламыз. Бірақ соған қарамастан, біз бас мүфтидің «Жарылқаушы айда жеңілдік жасайық» деген бастамасына нақты іспен жауап бергенді жөн санадық, — дейді «Батыс Дилижанс» ЖШС-ның қызметкері Равиль Шамсутдинов.

Бір қуанарлығы, үшбу жеңілдік біздің өлкеге қатысты жалғыз-жарым мысал емес. Батыс Қазақстан облыстық мешітінің баспасөз хатшысы Нұрлан Қабыкештің мәліметіне қарағанда, «Ғибадат», «БатысТрансСтрой», «Экипаж-Батыс» және «Каризма» ЖШС-лары да өз қызметтерінің бағасын 10 пайызға шегерген. Сондай-ақ Орал қаласының түбіндегі Селекционный кентіндегі «Трио» дүкені де өз тауарларын әдеттегіден 10% төмен қақпен ұсынуда. Сонымен қатар облыстың шалғай аудандарының бірі — Жаңақала ауданындағы қос кәсіпкер Қабдығали Текебаев пен Сансызбай Мырзашев та өздері сататын азық-түлік тауарларын 10 пайызға арзандатты.

Бауыржан ФАЙЗОЛЛАҰЛЫ
Батыс Қазақстан облысы

www.aikyn.kz

ӘЛЕМДЕГІ ЕҢ БИІК ҒИМАРАТ САУД АРАБИЯДА САЛЫНАДЫ

Ғимаратты Жидда қаласының маңында салу жоспарланып отыр. Осыған орай Сауд Арабия ханзадасы Әл-Валид бин Талал мен амарикандық «Adrian Smith» мен «Gordon Gill» компаниясының басшылары арасындағы келісім-шартқа қол қойылды. Ханзаданың айтуынша, ғимараттың бикітігі 1000 метрден асады. Дегенмен, нақты биіктігі қазірше құпия сақталуда. Бүгінде Біріккен Араб Әмірлігінің астанасы Дубайда орналасқан «Burj Khalifa» ғимаратының биіктігі 828 метр. Жобаның жалпы құны 1млрд. 230 миллион АҚШ доллары. Құрылыс жұмыстары 5 жылға созылып, Таяу Шығыстағы ең үлкен қаржы орталығына айналмақ. Сондай-ақ, алып ғимаратта қонақүй, халал мейрамхана мен әртүрлі компаниялардың кеңсесі орналасады деп күтілуде.

Return to Top ▲Return to Top ▲